Czym jest tranzyt? Rodzaje, regulacje prawne

ciężarówka jedzie

Tranzyt to jeden z najczęściej pojawiających się terminów w branży transportowej. Jednak wciąż część osób nie końca rozumie istotę tego słowa. Dziś wyjaśnimy, czym tak właściwie jest tranzyt i jakie rodzaje tranzytu wyróżniamy. Poświęcimy też nieco uwagi regulacjom prawnym związanym z tym nieodłącznym elementem procesu transportu oraz logistyki.

Co to jest tranzyt?

Tranzyt jest procedurą celną, która pozwala na przewóz towarów pod dozorem celnym bez konieczności uiszczenia opłat (należności celnych, podatku akcyzowego, podatku Vat i innych). Dokument tranzytowy T1 zapewnia widoczność ilości i wartości towaru podczas transportu pomiędzy dwoma urzędami celnymi. Wystawienie T1 zaczyna się w momencie złożenia zgłoszenia tranzytowego w urzędzie celnym wyjścia. Kończy się przedstawieniem towaru w stanie niezmienionym, z nienaruszonymi zamknięciami celnymi wraz z towarzyszącym zgłoszeniem tranzytowym w urzędzie celnym przeznaczenia.

Krajowy a międzynarodowy tranzyt towarów – różnice

Tranzyt może być realizowany w ramach różnych systemów i umów międzynarodowych, takich jak tranzyt unijny/wspólny, tranzyt TIR lub tranzyt ATA. Tranzyt krajowy to przewóz towarów na terytorium jednego państwa, pod warunkiem że towary pochodzą z innego państwa lub mają być wywiezione do innego państwa. Tranzyt międzynarodowy to przewóz towarów przez terytorium jednego lub więcej państw, pod warunkiem że towary pochodzą z innego państwa lub mają być wywiezione do innego państwa.

Tranzyt a regulacje prawne

Tranzyt jest regulowany przez różne akty prawne, w zależności od rodzaju procedury i obszaru geograficznego. Niektóre z najważniejszych regulacji to:

  • Unijny Kodeks Celny (UKC) – zawiera ogólne zasady i warunki stosowania procedury tranzytu unijnego/wspólnego na terytorium Unii Europejskiej i krajów stowarzyszonych.
  • Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej – umożliwia stosowanie procedury tranzytu unijnego/wspólnego na terytorium Unii Europejskiej, Islandii, Norwegii, Szwajcarii, Turcji i Serbii.
  • Konwencja TIR – umożliwia stosowanie procedury tranzytu TIR na terytorium 76 krajów sygnatariuszy, w tym Unii Europejskiej i krajów stowarzyszonych.
  • Konwencja ATA – umożliwia stosowanie procedury tranzytu ATA na terytorium 77 krajów sygnatariuszy, w tym Unii Europejskiej i krajów stowarzyszonych. Karnet ATA dotyczy głównie towarów przeznaczonych na wystawy, targi i imprezy kulturalne.
  • Umowa NATO o uproszczeniu formalności celnych – umożliwia stosowanie procedury tranzytu NATO na terytorium 28 krajów członkowskich NATO. Procedura NATO dotyczy głównie towarów wojskowych i sprzętu obronnego.

W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących procedur celnych zapraszamy do kontaktu z agencją celną Kontur. Nasi specjaliści chętnie odpowiedzą Państwu na różne pytania związane z tranzytem, usługami spedycyjnymi oraz wymaganą dokumentacją.